0

Falkfjorden 1962

D va sjyørrettid i Falkfjorden. Regna bra hadde d gjort i nån daga. D betydde vatn i elva. Såg han ikkje bak auan sine kor ørreten storma opp fra sjyen galen etter å få parra sæ utover hausten under de bratte fjellsian i Lofotveggen. Feskdilla’n tok jerngrep omkreng bevisstheita. Men så va d at d passa ikkje før onklan. Åge låg på sjukhus. Reidar sto i produksjonen og hadde ikkje tid medt i vekka. Og ingen andre hadde båt med motor og feskdilla samtidig som han. Ka farsken sku han gjør; t Falkfjorden måtte han. D veit alle med feskdilla nokka om…

Trur du han Åge sei nokka t at æ får lån kyla, han sto på kjøkkenet t tanta si. Åsså treng æ en primus…. ja, trur du at æ kan lån teltet dokkers åsså? D va ikkje nei i Thea sin munn. Snart va han medtfjords. Mora følgt han i kikkerten halvdau i angst

Kor kjem dokker i fra, kjerringa attmed kjøkkenbordet såg skeptisk på karen som huka sæ innunder dørkarmen.
Fra Gulstad, han såg at gubben va litt vaktsom i auan, æ ha rodd. Han blei meir ufarlig når han kom roanes, syns han. D va vel ikkje kver dag d kom fremmenfolk.
Rodd? fra Gulstad over fjorden, rodd, ka? Koffør d, d e ju et roan sjøl med motorbåt. Åsså med robåt
Jau, tekt æ skulle fesk i Falkfjordvatnet et par daga, han tørka svette i nakken. D hadde vorre utfallsvind i fjorden, og han va lang i arman; kossen e d med sjyørreten her nu?
Ka du heit før nokka, ho drog ut en stol t han.
Bjørn, æ e sønn t han Jenssen, han Asbjørn som mala hus t folk.
De såg på kverandre, ekteparet mens d rulle rundt i hauet på de, neeei, han kjenn vi ikkje…malar? Asjørn Jenssen, ka?
Onkelen min heit Åge, ja åssa han andre heit Reidar…
Åååh, Andreassengutan, jau de kjenn vi ju godt, de har ju feska her i mange år. Heilt galen etter sjyørreten, d e bra sekkert. Jasså de e onklan dine. Kossen e d førresten med han Olferd? Driv han på med pøsvogna si ennu? Nei, nei, han e vel godt opp i åren…

D ordna sæ med feskkort, og en times tid seinar slo han opp spissteltet atmed den flate steinen på nordaustsida av vatnet. Å dæven han steike kor han vaka!! Og hoppa sjylaust!! Va dettan æventyret onklan hadde snakka om så mange gånga. Natta sjyørreten åt Telemarkskonga; då han Reidar møst fleire storinga enn han kunne telle – før han oppdaga at Kongen mangla krok…hehehehe; i svarte natta med regn og vind og fesk så d va kul på vatnet. Og snella delt sæ opp i fleire faktora enn den nånsinne va laga av…. Ka, flir dokker? Nei, sånt e ikke t å flir av! D e sånt mainn opplev berre en gång i livet kanskje…. uten agnhall….så knepp igjen. Og tørk av dokker fliret!

Bjørn humra før sæ sjøl oppe på steinen med d indre synet av onkelen hænganes over vatn og kronglebjørk og blågråe fjellsida. Gud, sku han ikkje ha vorre der!

Solstråla duva dovent på vakrengan. Falkfjordvatn og malte kaffebønner i uharmonisk blanding gikk sæ tel oppe på en fresanes primus. Brød blei prekkevert med margarin og brunost. Han grov neri sekken etter kaffekoppen. Kaffekoppen! Kaffekoppen? Fantes ikkje i verken den eine eller andre sidelomma; ei lang underbukse blei vekla ut; genser og sokka og heimstrekka huve og brødpose ble snudd og vendt på vei både inn og ut av sekken. Men koppen ikkje verken på den rette eller range sida.

Det seig sakte inn over en pasjonert kaffedrekkar siden tiårsalderen: han va på andre sida av Hadselfjorden uten kaffekopp. På stiganes abstinens. I minst to daga. Ka fan i det innerste ramsalte, svartaste, rødglødanes, indigo, fiolette, grønnskodde, vrangsnudde, førtæranes hælvete sku han drekk kaffe av. Ro tbake t kortselgarn? Nei, d va d ikkje tid t. D tok han ju minst en time og meir, og kor mange sjyørreta…nei, d va ikkje t å tenk på. Sjela hadde førlengst drogge fleire storinga….ulte i snella…. stang i venkel….

Va d mulig å drekk rett fra kaffekjelen, tru? Nei, kjelen hadde ikkje tut, bærre et flatt hull rett fremfør handtaket. Kem fan hadde konstruert en kaffekjele uten tut? I alle fall ikkje en kaffedrekkar i ødemarka. Men om han nu kjølte kaffen litt ner først og helte den i kjæften rett fra kjelen. Ligganes på ryggen. Nei, d va ikkje t å tenk på. Ligg på ryggen med kaffekjelen i eina næven og gulmixen i andre, heheh…førbrent over halve auan.

Han tok lokket av primusbeholderen. En metallboks d glinsa tredve års parafin på innsida av. En stank som fra lugaren på sjarken t onkelen reiv i nasborran. Han tørka av d verste med mose og løng og helte oppi en god skvett. Olje som kommen opp fra en sprengt ubåt la sæ utover ei seig overflate svart som arvesynda. Lugar og motorrom og treverk innsatt med rødmix, solar og tvestdotta og fesklukt, durabelig fjertlukt, æventyrlige feskehistoria og bannskap i en mannsalder med en ettersmak av nokka som mindte om kaffe så ganen gikk rett i koma.

Han snuste desperat neri den nytrukne kaffen. Uten kaffe i to daga? Grov førnærmelse mot gane og mage og innvolla uten sidestøkke. Kossen hadde han greid å gløm det vektigaste etter rullingsen? Tosk, idiot, men hjernen var nu så andpusten at han kom ikkje på meir.

Ta med dæ et glass t å pukk molte, mora hadde lagt d sammen med utstyret, så har du på brødet. Nu va d bærre d at å skott på ei tue med molte va førbundet med livsfare. Bønner’n hadde et overjordisk syn på utmarka natt og dag, og dukka opp som underjordiske fra ingen steder når skorven begynte å rødme i utmarka. En ekstra spenning på slike fesktura, d sto d ikkje t å nækt før….men.

Han skrudde lokket av d romslige kvartlitersglasset. Såg prøvanes på d. Jau, d kunne gå. Spørsmålet va kor mykje varme d tålt. Han sendte nån intense bønna oppover. Og då kjelen va blitt t å ta på, helte han førsektig, førsektig, førsektig det svarte eleksiret neri glasset. Ikkje så mykje som et ønk. Ikkje en sprekk å sjå! Ikkje et knyst. Et norgesglass og bønner og halvvarm svartkaffe førbarma sæ over han. Det gikk en tanke t mora…. Lent mot steinen tok han en durabelig slurk kombinert med dagens største magadrag. Ka farsken, va man opprådd, ka? Sjela krølla sæ sammen og snorra som gammelmonsen attmed vedoven på kjøkkenet en vinterkveld. De såg på kverandre innhylla i gulmix og solskinn og stillheit og førventning og intens velvære så d satt i nesten femti år seinar. Sjela og han.

Medt på natta va ikkje heilt mørk ennu. Vinden spakna. Kanskje va d derfør ørreten ikkje dresta sæ inn t land. D hoppa og plaska, men langt utpå. Men inn t land, nei…. Ved ettida tok han sæ en røyk oppe der kor elva kom ned fra fjellet. Lang i arman og temmelig utfeska etter mange tima med seksten fot bambus. Oset va en av plassan. Satt der i d knappe lyset såg han en ørret komme vakanes på speilblankt vatn. Meir vaktsom enn han sjøl. La førsektig ut Kongen, og etter kveldens største kamp viste den sæ å vei halvanna kilo. Litt farge på, tidlig oppkommen, men takanes. Han hadde fått fem feska t, men ikkje av størrelsen han hørt hoppe sjylaust lenger utpå. Været va før fint før storingan, kom han t: Før hadde det ikkje vorre regn og vind og svarte natta då snellan falt fra kverandre og onklan feska som verst…

Varmen i teltet, krypdyr i løngen og flue som summa jagde han opp av soveposen tidlig førmiddag. Under skyfri himmel stakk han hauet neri like stille vatn som om natta. Det klarna framfør auan. De mektige omgivelsan steig frem. En rypestegg hakka oppe i lia. Så en til. Han hadde feska mykje og ett lite om natta. Kaffetørst og sult kom før røyksuget. Stomp og pålegg blei smelta sammen i ei fart mens primusen førente falkfjordvatn og kaffebønner oppi misfosteret av en kaffekjele. D lukta natur omkreng han. Småør med et halvt aue på vatnet, kor det plaska syns han ennu meir enn i går, greip han glasset og tømte den nykokte kaffen oppi.

D for en klar tanke gjennom en overfeska hjerne. Men då va det allerede før seint:

PANG!

I stillheita etterpå såg han før sæ kaffekjeler uten tut. Kjente lukta fra primusbokser. En kvit kaffekopp på andre sida av Hadselfjorden sto på trappa, der han hadde pakka utstyret. Der va han den jævelen han så anamme! Såg han ikkje tydelig kor koppen hadde gjenglemt sæ sjøl mens en hjerne med feskdilla roteranes allerede drog den første storingen i Falkfjorden. Nå kikka han og en botn på rygg oppå ei heimbakt brødskive tvers gjennom glassrøret på kverandre. Vel, vel, så slapp han i alle fall å bli drept mens han pukke de moden moltene han hadde sett oppe ved oset. Ka vel vel en kaffeskvett mot illsinte bønner med dobbeløpa hagler….

Han levde på vann og brød det neste døgnet. Rodde heimover med atten ørreter i forskotten. Mora fikk ansektsfarge tbake då kjølen skrapa i støa ned i Erikodden: Fikk du nokka fesk, Bjørn?¨

D va Falkfjorden i 1962.

This entry was posted in Fortellinger fra Nordland. Bookmark the permalink.

Legg igjen en kommentar

Din e-postadresse vil ikke bli publisert. Obligatoriske felt er merket med *